CAS 2 Testi (Cognitive Assessment System – Second Edition)

CAS 2 Nedir?

CAS 2 (Cognitive Assessment System – Second Edition), 5–18 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin bilişsel süreçlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, bilimsel temelli ve güncel bir ölçme aracıdır.

Orijinal olarak J. P. Das ve Jack Naglieri tarafından geliştirilmiş; Türkiye standardizasyonu ise İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Tamer Ergin liderliğinde gerçekleştirilmiştir. CAS serisinin Türkiye’deki tüm kullanım hakları İstanbul Üniversitesi’ne aittir.

CAS 2, klasik zeka testlerinden farklı olarak yalnızca bir “zeka puanı” üretmek yerine, çocuğun nasıl düşündüğünü, bilgiyi nasıl işlediğini ve problem çözerken hangi zihinsel yolları kullandığını ayrıntılı biçimde ortaya koyar.

Bilimsel Dayanak: PASS Teorisi

CAS 2 değerlendirmesi, beynin işleyişini açıklayan PASS Teorisi temel alınarak yapılandırılmıştır.

Bu modele göre bilişsel işlevler dört ana alanda incelenir:

  • Planlama: Strateji oluşturma, problem çözme, davranışı düzenleme
  • Dikkat: Odaklanma, dikkati sürdürme, dürtü kontrolü
  • Eşzamanlılık (Simultane): Görsel–uzamsal bütünleştirme, ilişkileri aynı anda işleme
  • Ardıllık (Ardışık İşleme): Bilgiyi sıralı biçimde işleme ve hatırlama

Bu yapı sayesinde çocuğun bilişsel profili ayrıntılı, dengeli ve bütüncül biçimde değerlendirilir.

CAS 2 ile Neleri Öğreniriz?

CAS 2 değerlendirmesi sonucunda:

  • Çocuğun bilişsel profili, güçlü yönleri ve desteklenmesi gereken alanlarıyla birlikte ayrıntılı olarak ortaya konur.
  • Yüzdelik sıralama, yaş eşdeğeri ve güven aralıkları gibi bilimsel ölçütlerle değerlendirme desteklenir.
  • Alt test skorları arasındaki uyumsuzluklar analiz edilerek bilişsel bütünlüğü etkileyen unsurlar belirlenir.
  • Sadece tanı koymak için değil, aynı zamanda gelişimsel ve eğitsel müdahale planı oluşturmak için yol gösterici veriler sunar.

CAS 2 Hangi Durumlarda Kullanılır?

CAS 2, çok çeşitli gelişimsel ve akademik ihtiyaçlarda güvenilir bir değerlendirme çerçevesi sağlar:

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (DEHB)

Odaklanma, dürtü kontrolü, planlama ve strateji kullanımı ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Öğrenme Güçlüğü

Okuma, yazma ve matematik alanlarında yaşanan güçlüklerin altında yatan bilişsel süreçler analiz edilir.

Zihinsel Gelişim Geriliği

Çocuğun bilişsel kapasitesi yalnızca bilgi düzeyine göre değil, gerçek işlem potansiyeline göre değerlendirilir.

Travmatik Beyin Hasarı

Özellikle dikkat, planlama ve problem çözme alanlarındaki etkilenmeler ayrıntılı biçimde incelenir.

Duygusal ve Davranışsal Güçlükler

Dürtü kontrolü, bilişsel esneklik ve davranış düzenleme becerileri değerlendirilir.

Üstün Zekâ / Yüksek Potansiyel

Geleneksel testlerin ötesine geçerek bilişsel üstünlük alanlarını ayrıntılı biçimde ortaya koyar.

Planlama ve Organizasyon Güçlükleri

Strateji geliştirme, görev yönetimi ve bilişsel düzenleme becerileri analiz edilir.

Akademik Başarı Öngörüsü

Bilişsel profil üzerinden hangi alanlarda destek gerektiği ve hangi alanlarda çocuğun gelişime açık olduğu belirlenir.

  • Uygulama süresi: Yaklaşık 60–90 dakika
  • Değerlendirme bireysel olarak yapılır
  • Gerekli durumlarda yedek alt testler kullanılır
  • Test sonrası ayrıntılı raporlama yapılır
  • Aile ile ayrıca sonuç görüşmesi gerçekleştirilir ve öneriler paylaşılır

CAS 2’de tek bir zeka puanı yerine, çocuğun bilişsel alanlardaki performansı birbirleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilir.

Amaç;

  • Çocuğun potansiyelini doğru anlamak
  • Öğrenme sürecini destekleyecek stratejiler belirlemek
  • Akademik ve duygusal gelişimi bütüncül biçimde ele almaktır